Hoe werkt de techniek van Aendless Energy onder kunstgras sportvelden? In een animatievideo leggen we dit op een toegankelijke manier uit. Onderstaande video gaat in op de voordelen van warmtewinning uit kunstgras sportvelden en hoe de techniek vervolgens zorgt voor warmte en ook koeling van omliggende woningen en gebouwen.
De buitenruimte is een bron van energie! Maar wat houdt dat precies in en hoe werkt het? Om dit voor iedereen op eenvoudige wijze inzichtelijk te maken hebben we onderstaande animatievideo gemaakt.
Bebouwing
Welke bebouwing is geschikt voor de techniek van Aendless? Bij woningen, kantoren en gebouwen die recent zijn gebouwd kan onze techniek direct worden toegepast. Dit geldt in principe bij woningen, kantoren en gebouwen die na 1995 zijn gebouwd. Ook woningen, kantoren en gebouwen die voor 1995 zijn gebouwd zullen in de meeste gevallen geschikt zijn. Het kan in die gevallen echter nodig zijn dat er aanvullende maatregelen getroffen moeten worden. Dat wordt per geval specifiek bekeken. In beide gevallen geldt dat de openbare ruimte in de omgeving geschikt moet zijn voor onze collectieve warmtevoorziening (o.a. bodemopbouw, bron voor collector, ruimte voor warmtenet).?
Aendless bouwt 11 tegen 11 voetbalveld met warmtewinning in Gouda
Aendless Energy werkt in Gouda aan een volledig 11 tegen 11 voetbal-warmtewinningsveld. Dit doet Aendless Energy samen met Antea Sport bij voetbalvereniging SV DONK. Na succesvolle resultaten van ons proefveld in Zwolle, zijn we in Gouda bezig met een unieke volgende stap. Op advies én onder begeleiding van SPORT•GOUDA zijn Aendless Energy en Antea Sport bij SV DONK gestart met het aanleggen van een warmtewinsysteem onder een te renoveren veld. De voetbalclub gaat hiermee in de toekomst flink bezuinigen op de uitgaven voor energie. Gemeente Gouda en SPORT•GOUDA juichen deze duurzame stap van SV DONK van harte toe, gezien de verduurzamingsopgave van Goudse sportaccommodaties.
Innovatieve techniek
Tijdens de zomerstop gaan Aendless Energy en Antea Sport aan de slag met het aanbrengen van een warmtewinningstechniek onder het nieuw aan te brengen kunstgrasveld van Veld 2 bij SV DONK. Het innovatieve systeem werkt als een omgekeerde vloerverwarming en kan zo warmte invangen uit het kunstgras sportveld, waar de temperaturen op warme dagen erg hoog worden. Door koppeling met een bodemopslag en warmtepomp kan het clubgebouw op deze wijze efficiënt gasloos worden verwarm.
Primeur
Het gaat hierbij om een landelijke maar ook wereldprimeur: het eerste volledige (11 tegen 11) voetbalveldformaat waaronder deze techniek wordt aangebracht én dat is gekoppeld aan een afnemer van de energie. Het is een functioneel systeem met nog een deel onderzoekend karakter, dat Aendless Energy en Antea Sport de kans biedt om kengetallen en ervaringen over opbrengsten, speelervaringen, beheer en onderhoud van het veld met kunstgrascollectoren verder te verfijnen.
Sporttechnische eigenschappen
De collectoren die worden aangebracht om warmte te onttrekken aan het kunstgras sportveld zijn niet zichtbaar voor gebruikers en beheerders, aangezien deze onder de kunstgrasmat worden verwerkt. Ook voldoen de velden aan alle normen van sportbonden voor competitiedoeleinden en worden daar op de gebruikelijke manier op getest en gecertificeerd. Inmiddels is het innovatietraject van de sportconstructie geaccepteerd door de programmaraad, NOC*NSF en KNVB. Daarnaast biedt de integratie van het systeem tal van bijkomende voordelen voor de eigenaar, sportvereniging en gebruikers. Zo is het sporten op warme dagen comfortabeler, doordat warmte wordt onttrokken aan het kunstgras oppervlak.
Toekomst
Dennis ten Barge van Aendless Energy geeft aan: “Met deze tweede pilot voor Aendless willen wij zorgen voor de laatste bevestiging van dit concept met betrekking tot energieopbrengsten, speeleigenschappen en onderhoudsaspecten. In de toekomst zouden dit soort projecten een mooie stap kunnen zijn om sportverenigingen met hun velden een centrale en belangrijke rol te kunnen geven in het lokale energienetwerk. Uit berekeningen blijkt dat een voetbalveld een lokale energiebron kan zijn voor collectieve – gasloze – energievoorzieningen van ca. 250 tot 400 woningen, of andere gebouwen”.
De aanleg van het kunstgrasveld in Gouda is mogelijk door een samenwerking met ZonMN Sportinnovator.
Op de foto bij Veld 2 van SV DONK dat momenteel gerenoveerd wordt. Van links naar rechts: Dennis ten Barge van Aendless Energy, Marjolein Broos – Programmamanager energietransitie Gemeente Gouda, Frank Berteling – Algemeen Directeur SPORT•GOUDA, Michiel Bunnik – Wethouder Sport Gemeente Gouda, Henk Breunissen – Projectleider bij SPORT•GOUDA, Ruud Lubken – Voorzitter SV DONK, Mario Netten – Teamleider Beheer & Onderhoud SPORT•GOUDA en Leon Janssen Lok – Senior Beleidsmedewerker Sport bij Gemeente Gouda.
Hoe ervaart SPORT•GOUDA de samenwerking met Aendless Energy? Lees hier meer
Op dinsdag 15 november is Dennis ten Barge, bedrijfsleider van Aendless, gastspreker op de DuurzaamDoen lezing. De lezing wordt georganiseerd in Drachten door ROC Friese Poort Centrum Duurzaam, Energy College RIF Gas 2.0, Bedrijfsopleidingen, Installatiewerk Noord, Techniek Nederland, WijTechniek en Aendless Energy.
Lezing
De lezing is interessant voor iedereen die actief is in de energietransitie, buitenruimte en sportaccommodaties en is ook digitaal bij te wonen. Studenten en bedrijven zijn welkom, maar overige geïnteresseerden vanuit de energietransitie, infra, bouw en installatietechniek.
Mogelijkheden
Aendless Energy geeft een toelichting over de mogelijkheden die er zijn op het gebied van warmte opwek uit kunstgras sportvelden en asfalt. Ook de mogelijke beperkingen en bezwaren waar men in de praktijk tegenaan loopt zullen aan bod komen.
Dubbelop
Aendless Energy richt zich op het meervoudig ruimtegebruik van de buitenruimte als bron voor de energietransitie naar duurzaam en gasloos. Daarbij is het doel om geen landschapsvervuilende of hinderlijke voorzieningen te plaatsen, die ten koste gaan van schaars beschikbare ruimte in Nederland. In plaats daarvan kijken we naar elementen die al aanwezig zijn in de buitenruimte, welke dubbelop te gebruiken zijn. De uitdaging is om de primaire functie te handhaven en er een functie van energiewinning aan toe te voegen. Hoe dit precies gedaan kan worden, zal Dennis ten Barge op 15 november toelichten.
Proefveld Aendless geopend met sportief één-tweetje
Warmte opwekken uit kunstgras sportvelden voor het duurzaam en gasloos verwarmen van gebouwen, kan dat? Op Sportpark Marslanden in Zwolle is de pilot van Aendless gestart met een kunstgras voetbalveld dat energie opwekt. Het eerste kunstgrasveld is vrijdag 1 juli geopend door Arjan Spaans, wethouder van Energie en Klimaat van gemeente Zwolle. Dit gebeurde met een symbolisch één-tweetje van de betrokken partners, waaronder ZonMW Sportinnovators, de voorzitter van de voetbalvereniging, de gemeente Zwolle, de Provincie Overijssel en de technische uitvoerders.
Energie opwekken voor gebouwen en tegelijkertijd een koel veld voor voetballers. Dat is de theorie. In de praktijk gaat getest worden of een kunstgras sportveld zo’n duurzame energiebron kan zijn zonder dat het speelplezier wordt beperkt. In de komende periode wordt onderzocht wat het energierendement is van het nieuwe speelveld. Is de uitkomst positief, dan zal een groter veld ingericht en intensief getest worden op bespeelbaarheid en onderhoud.
Trots Wethouder Energie en Klimaat Arjan Spaans: “Ik ben er trots op dat juist in Zwolle een van de eerste toepassingen van warmtewinning uit kunstgras voetbalvelden is gestart. Een innovatie waarmee op termijn honderden huizen en gebouwen kunnen worden verwarmd. Zonder eigen investering en tegen een gunstig tarief. Dit zijn de innovatieve oplossingen waar we naar op zoek zijn. Ik weet zeker dat er nog vele zullen volgen.”
Seminar De officiële opening van het proefveld werd gecombineerd met een kort seminar in de kantine van SV Zwolle voor geïnteresseerde sportparkbeheerders, duurzame energieprofessionals, warmte transitie-experts en energiecoöperaties. Het doel was om de mogelijkheden van het concept en het dubbel benutten van assets in de openbare ruimte voor de energietransitie met elkaar te bespreken. Het projectteam van Aendless deelde haar ervaringen en de ruim 40 aanwezigen vertelden waar zij in de praktijk tegenaan lopen; van gemeentelijk initiatieven tot technische inrichtingen en financiële mogelijkheden.
Samenwerking De aanleg van het kunstgrasveld in Zwolle is een samenwerking van ZonMW Sportinnovators, Aendless Energy, provincie Overijssel, Nieuwe Energie Overijssel en gemeente Zwolle.
Op 1 juli 2022 is op Sportpark Marslanden in Zwolle het proefveld van Aendless voor warmteopwekking uit kunstgras feestelijk geopend. Voor deze proef hebben we de afgelopen mooie zomermaanden voldoende data verzameld om de verwachte opbrengst te berekenen.
Eerste resultaten positief
De eerste resultaten zijn veelbelovend, het rendement lijkt zelfs nog hoger te liggen dan verwacht. De komende periode wordt alles verder uitgewerkt en definitief doorgerekend naar de jaarlijkse energieopbrengst.
De komende weken brengen we alle meetdata van de afgelopen 3 maanden in kaart, ook de meting van de sporttechnische eigenschappen. Daarbij gaan we in gesprek met de controlegroep van de gebruikers van het trapveld om hun ervaringen in beeld te krijgen. Als alle informatie is verwerkt wordt besloten welke variant verder wordt doorontwikkeld.
Pomp stopgezet
Voor deze proef werken we met een grondwatertemperatuur van ca. 12 graden. Hiervoor draaide de pomp van de collector continu maar nu de nachten koeler worden wordt er bijna geen energieopbrengst gemeten en is er soms sprake van afkoeling. Aangezien dit zonde is van de energie en we voldoende meetdata hebben verzameld is de pomp maandag 26 september 2022 stopgezet.
Blijf op de hoogte en volg onze website en LinkedIn!
Op dinsdag 15 november is Dennis ten Barge, bedrijfsleider van Aendless, gastspreker op de DuurzaamDoen lezing. De lezing wordt georganiseerd in Drachten door ROC Friese Poort Centrum Duurzaam, Energy College RIF Gas 2.0, Bedrijfsopleidingen, Installatiewerk Noord, Techniek Nederland, WijTechniek en Aendless Energy.
Lezing De lezing is interessant voor iedereen die actief is in de energietransitie, buitenruimte en sportaccommodaties. Fysiek zullen een aantal genodigden aanwezig zijn. Overige geïnteresseerden kunnen de lezing digitaal bijwonen. Studenten en bedrijven zijn welkom, maar ook mensen vanuit de energietransitie, infra, bouw en installatietechniek.
Mogelijkheden Aendless Energy geeft een toelichting over de mogelijkheden die er zijn op het gebied van warmte opwek uit kunstgras sportvelden en asfalt. Ook de mogelijke beperkingen en bezwaren waar men in de praktijk tegenaan loopt zullen aan bod komen.
Meervoudig ruimtegebruik Aendless Energy richt zich op het meervoudig ruimtegebruik van de buitenruimte als bron voor de energietransitie naar duurzaam en gasloos. Daarbij is het doel om geen landschapsvervuilende of hinderlijke voorzieningen te plaatsen, die ten koste gaan van schaars beschikbare ruimte in Nederland. In plaats daarvan kijken we naar elementen die al aanwezig zijn in de buitenruimte, welke dubbelop te gebruiken zijn. De uitdaging is om de primaire functie te handhaven en er een functie van energiewinning aan toe te voegen. Hoe dit precies gedaan kan worden, zal Dennis ten Barge op 15 november toelichten.
Donderdag 10 november nam Radio 1 een kijkje bij het proefveld van Aendless in Zwolle. Op sportpark De Marslanden experimenteert Aendless met het opvangen van de warmte uit kunstgrasvelden. “We hebben en aantal maanden de energieopbrengst gemeten en die waarden waren naar en zelfs boven verwachting”, vertelt bedrijfsleider Dennis ten Barge namens Aendless op Radio 1.
Rapportage De komende weken ronden we de rapportage en bevindingen af, ook voor wat betreft de sporttechnische waarden en ervaringen. “De energieopbrengsten zijn echt veelbelovend, dus dat smaakt naar meer voor ons”, aldus Dennis. “Je kunt rond de 200 huizen verwarmen met een volledig voetbalveld. Dat is misschien nog aan de minimale kant, gezien de gemeten waarden in de praktijk en optimalisaties die er nog mogelijk zijn.”
ZonMW Sport Innovator Samen met de Provincie Overijssel, gemeente Zwolle en ZonMW Sport Innovator – die dit pilotproject mede mogelijk maken – evalueren we de resultaten en bekijken de mogelijkheden om op te schalen naar een vervolg van de proef op een groter formaat veld.
“Mooi voorbeeld van samenwerking tussen publiek en privaat”
In de nieuwste uitgave van vakblad InnovatieNU vertelt bedrijfsleider Dennis ten Barge hoe Aendless Energy omgaat met de diversiteit aan stakeholders en hoe deze samenkomen in het pilotproject in Zwolle. “De gedachte van Aendless is dat daarbij wordt gewerkt in een lokaal collectief, waarbij transparantie en inspraak de sleutelwoorden zijn en iedereen profiteert.”
InnovatieNU
InnovatieNU is een uitgave van University of Twente en Frauenhofer Innovation Platform for Advanced Manufacturing. De universiteit is als kennisinstituut betrokken in het project en de ontwikkeling van het proefveld in Zwolle. “Zij hebben gezorgd voor de validatie van de meetgegevens en hebben een model opgesteld waarbij aanpassingen in het systeem doorgerekend kunnen worden naar de verwachtte energieopbrengst”, aldus Ten Barge.
Naast de technische uitdagingen zijn dergelijke oplossingen ook vooral een kwestie van organisatie. Want wie doet de investering en wie draagt het risico? Wie is eigenaar van de installatie, wie bepaalt de tarieven en wie betaalt de ‘backup’ die er nodig om de warmte van de zomer op te slaan voor gebruik in de winter?
Bij de toekomstige opschaling waar de openbare ruimte dubbel wordt gebruikt als energiebron zijn veel stakeholders betrokken, waar onbekend in eerste instantie ook veelal onbemind maakt.
ZonMW Sport Innovator
Samen met de Provincie Overijssel, gemeente Zwolle en ZonMW Sport Innovator – die dit pilotproject mede mogelijk maken – evalueren we de resultaten en bekijken de mogelijkheden om op te schalen naar een vervolg van de proef op een groter formaat veld.
Aendless Energy ontvangt ZonMW Sportinnovator subsidie
Bij Aendless Energy zijn we erg trots en blij dat we een subsidie toegekend hebben gekregen vanuit de ZonMW Sport Innovator. Met de subsidie zal Aendless de mogelijkheden voor kunstgrasthermie verder ontwikkelen. Er wordt onderzoek gedaan naar de energieopbrengst en gebruikerservaringen van collectoren onder een kunstgras sportveld.
De ZonMW Sportinnovator subsidie is onderdeel van het Sportinnovator Subsidietraject voor bedrijven van Topteam Sport. De subsidie versterkt het innovatiepotentieel in de sport, gezien het ontwikkelen van succesvolle innovaties voor sport en bewegen weinig tot stand komt. Door een sterke kennisbasis en de benodigde voorinvesteringen worden bedrijven gestimuleerd hun innovaties samen met de sector in de praktijk te brengen en deze marktgereed te krijgen.
University of Twente
Aendless Energy werkt voor het Sportinnovator-traject samen met de University of Twente. De vaste partners Roelofs, Strukton, Installect, Geocomfort en Antea onderzoeken samen met de universiteit en stakeholders uit de sportwereld de toepassing van collectoren onder kunstgras sportvelden. Zo wordt onder andere bekeken welke opbouw de hoogste energieopbrengst heeft, maar ook hoe de gebruikerservaringen zijn qua bespeelbaarheid en onderhoud.
Proefveld
In het voorjaar van 2022 zal een eerste kleine proefveld ingericht worden waarmee zowel de technische toepasbaarheid en resultaten, als de ervaringen van de sporters in kaart worden gebracht voor vier varianten in de opbouw. Na een meetperiode van 6 maanden wordt de meest optimale variant doorontwikkeld voor toepassing onder een groter proefveld. Het concept kan zo worden doorontwikkeld, tot een concept waarin de techniek optimaal werkt en ook de aanleg, financiering en onderhoud voor toekomstige klanten duidelijk zijn.
Aendless Energy heeft sinds vandaag een nieuwe website met een vernieuwde en frisse uitstraling. Hiermee is de verbinding met de markt en de doelgroepen van Aendless Energy beter tot uiting gekomen. “We zijn trots en blij het eindresultaat te kunnen laten zien”, aldus Dennis ten Barge, bedrijfsleider bij Aendless Energy. “Onze ontwikkeling gaat steeds verder en met deze website is voor alle geïnteresseerden meer informatie te vinden over de mogelijkheden en voordelen die wij te bieden hebben. Uiteraard zijn we benieuwd naar de reacties en staan we open voor feedback en eventuele verbeteringen.
Aendless
Bij Aendless leveren we een bijdrage in de overgang naar duurzame energie voor het verwarmen (en koelen) van woningen en panden. Door onze slimme techniek wekken we onzichtbaar warmte op uit asfaltverhardingen en kunstgras sportvelden. Wij geloven in de meerwaarde van dit dubbelgebruik aangezien hinderlijke voorzieningen zoals luchtwarmtepompen hierdoor niet nodig zijn. Voor beheerders van wegen of kunstgras sportvelden verandert er vrijwel niets en biedt het zelfs voordelen. Kortom: iedereen profiteert!
